Ochrona produktów regionalnych w Unii Europejskiej

Rząd, Władze lokalne, Akty prawne
admin
Site Admin
Posty: 852
Rejestracja: pn mar 29, 2004 2:05 pm
Kontakt:

Ochrona produktów regionalnych w Unii Europejskiej

Post autor: admin » wt lip 20, 2004 1:00 pm

pełna treść dokumentu (PDF, 242KB)

1. Wstęp.

Produkty regionalne w Polsce mogą odegrać znaczącą rolę w realizacji polityki rozwoju regionalnego. Wytwarzanie i ochrona produktów regionalnych i tradycyjnych są utożsamiane z ochroną naszego dziedzictwa kulturowego, którego istotnym elementem są kulinaria i przekazywane z pokolenia na pokolenie tradycje. Położenie geograficzne Polski, a co za tym idzie warunki klimatyczne zdeterminowały kierunek rozwoju naszej „kuchni”. Migracje ludności polskiej na przestrzeni wieków stopniowo urozmaicały „menu” naszych stołów, stając się nierozerwalnym elementem specyfiki poszczególnych wyrobów. Jednocześnie produkty używane do przygotowywania potraw, sposób ich przechowywania i przyrządzania wpłynęły na unikalne walory smakowe. Nie mniej ważny wpływ wywarło kultywowanie obrzędów religijnych, jak choćby niepowtarzalna polska wigilia, czy Wielkanoc z bogactwem potraw, całą ceremonią ich przyrządzania i spożywania.
W Unii Europejskiej znaczenie odmienności kulturowej zostało zauważone i usankcjonowane w latach dziewięćdziesiątych (1992 r.) między innymi przez identyfikację obszarów na podstawie ich dziedzictwa kulinarnego. Jednym z podstawowych sposobów
realizacji polityki jakości we Wspólnocie (ang. Quality Policy) jest wyróżnianie znakami potwierdzającymi wysoką jakość wyrobów rolno-spożywczych pochodzących z konkretnych regionów, jak też charakteryzujących się tradycyjną metodą produkcji. System ochrony i promocji wyrobów regionalnych i tradycyjnych jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na zrównoważony rozwój obszarów wiejskich i realizację założeń II filaru Wspólnej Polityki Rolnej. Przyczynia się on do zróżnicowania zatrudnienia na obszarach wiejskich tworząc na wsi pozarolnicze źródła utrzymania oraz zwiększając dochody producentów rolnych. Ma to ogromne znaczenie, w szczególności dla obszarów odległych lub obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) gdyż zapobiega wyludnianiu się tych terenów.
Za sprawą systemu ochrony i promocji produktów regionalnych i tradycyjnych chroni się także dziedzictwo kulturowe wsi, co w dużym stopniu przyczynia się do zwiększenia atrakcyjności terenów wiejskich, do rozwoju agroturystyki. Realizowana w Unii Europejskiej
polityka jakości daje także pewność konsumentom, że kupują oni żywność bardzo wysokiej jakości, która jednocześnie charakteryzuje się wyjątkową, tradycyjną metodą produkcji. Ze względu na dużą różnorodność produktów wprowadzanych na rynek konsumenci oczekują ponadto jasnych i wyczerpujących informacji na temat jakości i pochodzenia produktu rolnego, czy artykułu spożywczego. Ideą ochrony i promocji produktów regionalnych jest ocalenie ginących tradycji charakterystycznych dla danego obszaru, kultury, czy kraju, a nie ochrona partykularnych interesów poszczególnych przedsiębiorców.

Identyfikację i wybór poszczególnych wyrobów ułatwiają oznaczenia geograficzne, nazwy pochodzenia oraz świadectwa potwierdzające szczególny charakter produktu.
Inicjatorami stworzenia przepisów ochraniających regionalne specjały byli Francuzi. Doprowadzili do przełożenia na poziom europejski francuskiego ustawodawstwa, które powstało już na początku XX wieku i pierwotnie dotyczyło ochrony win (paradoksalnie,
w dzisiejszym ustawodawstwie europejskim podlegają one osobnym przepisom).

Wprowadzenie omawianych regulacji zdynamizowało rozwój produkcji wyrobów regionalnych i tradycyjnych oraz pozwoliło realizować założenia reformy Wspólnej Polityki Rolnej, której jednym z priorytetów było zmniejszenie ilości i zwiększenie jakości wytwarzanej w Europie żywności. Ochrona produktów regionalnych i tradycyjnych przed nieuczciwym przywłaszczeniem nazwy lub podrobieniem ma jednocześnie pomóc w dywersyfikacji podaży produktów rolno-spożywczych. Wiele z przyznanych oznaczeń otrzymały produkty wytwarzane w trudnych warunkach glebowych i klimatycznych (na przykład „górskie” sery) bądź też wyroby związane z bardzo pracochłonnymi metodami produkcji.

Przyznanie „regionalnych oznaczeń” zwiększa konkurencyjność wyrobów i może również być ważnym elementem oddziaływania na potencjalnego klienta. Produkt, którego pochodzenie jest gwarantowane przez Unię współtworzy wizerunek obszaru, z którego się wywodzi i tym samym zachęca do odwiedzenia danego regionu. Warto zwrócić uwagę, że konsument mający dostęp do produktu wyższej jakości, zapoznaje się jednocześnie z jego producentem oraz środowiskiem naturalnym i kulturowym, w którym wyrób powstawał.

Jeśli chodzi o informowanie konsumentów, to posiadanie oznaczenia ma z jednej strony poświadczać autentyczność danego produktu, a z drugiej być rękojmią jakości. Dzięki temu potencjalny nabywca ma więcej danych pozwalających mu dokonać wyboru podczas
robienia zakupów. Cena przestaje być jedynym, czy też najważniejszym argumentem przemawiającym na rzecz danego wyrobu. Poprzez związek produktu z regionem, zakup staje się początkiem kontaktu z wyjątkową kulturą, tradycją i historią danego obszaru.

Zarówno w krajach Unii, jak i w Polsce można zaobserwować silną tendencję do podkreślania własnej przynależności regionalnej. Coraz więcej mówi się i słyszy o znaczeniu „małych ojczyzn”. W ten nurt idealnie wpisują się mechanizmy pozwalające promować i chronić dziedzictwo kulturowe poszczególnych obszarów Europy. Wytwarzanie produktów regionalnych i tradycyjnych może z jednej strony liczyć na wsparcie w zakresie promocji tego typu produkcji, z drugiej na zainteresowanie lepiej uposażonych grup ludności miejskiej i turystów.

pełna treść dokumentu (PDF, 242KB)

ODPOWIEDZ